The Prussian authorities monitored the land holdings of Mennonites in West Prussia and compiled lists of acquisitions and disposals of real estate by Mennonites whenever non-Mennonites were involved. Basically, we can assume that these lists were compiled during the period of 1789-1867 when the Mennoniten-Edict of 1789 was in effect. Some of these lists have survived the times. One reason why growing Mennonite families would want to dispose of their Hof was emigration to Russia and Russian-Poland since all could not receive land to make a decent living. The emigrants were not discouraged by the 10% emigration tax which they had to pay on the exported assets. The listing was copied from a microfilm of records deposited in the Berlin archives under A181 Nr.11657 and 31520.
The columns list the curent number, name of owner, land size in H-M-R, year of sale, value in Reichsthaler.
The land size is given in
H = culmische Hufe = ca.16.8 ha = 30 culmische Morgen = 9000 R,
1 culmischer Morgen = 300 R = 300 Ruten (square rods).
The lists were submitted to the Prussian government in Berlin by each local Landratsamt as of 1856.
Similar lists for the Danzig district have not surfaced to date, and researchers are encouraged to look for them.
Reference:
A.Goertz: Verkaeufe westpreussischer Mennonitenhoefe im Regierungsbezirk
Marienwerder in den Jahren 1803-1856, in:
Ostdeutsche Familenkunde 1988, p.330-340.
Land Disposals by Mennonites in the Marienwerder District of West Prussia 1803 - 1856
Alphabetical index of individuals
- Land holders Grundstueck - - - Jahr Rthr
- Kreis Culm =============== - H M R - -
43 Unrau, Johann Adamsdorf 4 - 16 - 1854 1900
44 Balzer Adamsdorf 9 - 4 - 1845 300
45 Cnels, Peter Bendugen 3 1 9 - 1833 3000
46 Unrau, David Dorposch 5 - 4 - 1822 1100
47 Ewert, Heinrich Dorposch 4 - 20 150 1820 2000
48 Ediger, Witwe Dorposch 15 - 2 150 1834 250
49 Balzer, Dietrich Dorposch 23 - 3 150 1853 600
50 Unrau, Johann Dorposch 23 - 2 - 1854 400
51 Cnels, Wilhelm Grentz 19 - 15 - 1811 1500
52 Foth, Jacob Grentz 24 - 18 - 1822 2000
53 Schmidt, Benjamin Grentz 32 - 15 - 1847 900
54 Retzlaff, Peter Grentz 30 - 9 - 1836 460
55 Schroeder Grentz 29 - 12 75 1815 1300
56 Block, Heinrich Neusass 7 - 9 150 1835 1000
57 Frantz, Jacob Steinwage 4 - 29 - 1820 3000
58 Goertz, David Steinwage 12 - 15 - 1830 1500
- Kreis Marienwerder ======= - H M R - -
162 Goertz, Johann Insel Kueche 2 - - 1818 5500
163 Janz, Franz Insel Kueche - 24 - 1819 3000
164 Abend, Jacob Insel Kueche - 10 - 1819 1200
165 Lorenz, Johann Insel Kuecher - 12 - 1819 1300
166 Martens, Johann Insel Kueche - 2 - 1819 233
167 Foth, Jacob Insel Kueche - 2 - 1819 240
168 Penner, Jacob Insel Kueche - 6 - 1819 650
180 Eckert, Martin Fuchswinkel - 28 - ? 3000
181 Siebert, Johann Kramershoff - 18 - ? 2200
182 Schroeder, Johann Zandersweide - 5 - ? 600
210 Dyck, Jacob Fuchswinkel 3 - 22 - 1839 1398
212 Wiebe, Witwe Kramershoff - 15 - 1832 1666
214 Friesen, G. Neumoesland 6 1 10 - 1818 2883
227 Wall, Isaak Mewischfelde - 1 - 1811 1333
228 Thiessen, Franz Kurzebrack 7 - 25 - 1821 1333
229 Dyck, Gerhard Oberfeldt - 25 - 1804 1500
230 Dyck, Jacob Oberfeldt - 25 - 1827 3000
231 Janz, Heinrich Oberfeldt 1 20 - 1831 1333
232 Dyck, Johann Kapangen 1 - - 1855 7000
233 Wiebe Kapangen - 22 - 1818 800
Claassen, Abraham Schulwiese 36 - 2 150 1815 400
Martins, Johann Schulwiese 29 - 4 21 1811 1000
Horn, Johann Schulwiese 6 - 4 156 1818 1000
Ziehms, Heinrich Schulwiese 13 - 12 - 1851 1266
Unrau, Abraham Schulwiese 12 - 11 26 1818 1500
Goerz, David Schulwiese 38 - 1 - 1842 400
Ziehms, Heinr. &David Goerz Schulwiese 16 - 1 150 1834 266
Pauls, Heinrich Brolauer Kaempe 6 - 5 - 1835 2666
Siebert, Peter Gross Weide 8 1 15 - 1819 5333
Quiring, Peter Jerczewerfelde 9 - 2 - 1818 400
Wiebe, Andreas Jerczewerfelde 6 - - 150 1823 400
Wiebe Kl.Schardau 1 - 25 211 1819 2633
- Kreis Schwetz ============ - H M R - -
15 Schmidt, P. Przechowken 1 - 20 - 1819 1266
16 Funk, P. Przechowken 2 1 - - 1819 1600
17 Nachtigall Przechowken 3 - 16 - 1819 1266
18 Schmidt, J. Przechowken 4 - 12 - 1819 1000
19 Buller, H. Przechowken 5 - 20 - 1819 1200
20 Retzlaff Przechowken 6 1 20 - 1819 1600
21 Wedel, Andreas Przechowken 7 1 - - 1819 1900
22 Nachtigall, Andreas Przechowken 8 - 26 - 1819 1266
23 Pankratz Przechowken 9 9 22 - 1819 1600
24 Ratzlaff, J. Przechowken 10 - 28 - 1819 1600
25 Schmidt, Andreas Przechowken 11 - 6 - 1819 666
26 Retzlaff Przechowken 12 - 26 - 1819 1000
27 Pankratz Przechowken 13 - 12 - 1819 633
28 Liermann, J. Przechowken 14 - 18 - 1819 1000
29 Block Przechowken 15 - - 150 1819 66
30 Foth, Andreas Przechowken 16 - 26 - 1819 2200
31 Schmidt, Peter Przechowken 17 1 10 - 1819 1200
32 Pankratz Przechowken 18 1 4 - 1819 1900
33 Becker, J. Przechowken 19 - 22 - 1819 633
34 Pankratz, Andreas Konopat 26 1 7 294 1819 1900
35 Schmidt Konopat 25 - 27 128 1819 1300
36 Foth Konopat 28 - 16 204 1819 1200
37 Funk Konopat 8 1 28 156 1819 2200
38 Retzlaff, Andreas Konopat 10 - 13 238 1819 1500
39 Unrau Konopat 6 - 1 - 1819 166
40 Pankratz Konopat 24 1 6 148 1819 1330
41 Retzlaff, F. Konopat 5 1 15 13 1819 1900
42 Unrau, D. Konopat 29 - 3 85 1819 600
73 Nachtigallsche Erben Ostrower Kaempe 38 - 19 - 1818 1666
74 Bartel, Abraham Ostrower Kaempe 1 - 27 - 1835 2000
75 Schmidt, Hans Ostrower Kaempe 13 - 8 - 1836 1200
76 Knels, Wilhelm Ostrower Kaempe 13 - 8 - 1836 1000
77 Knels, Wilhelm Ostrower Kaempe 13 - 9 - 1838 1300
78 Foth, Jacob Ostrower Kaempe 21 - 21 - 1856 3000
79 Goertz, Jacob Ostrower Kaempe 14 - 28 - 1845 3333
80 Block, Heinrich Ostrower Kaempe 24 - 8 - 1854 1500
81 Retzlaff, Andreas Ostrower Kaempe 16 - 3 - 1855 500
97 Geddert, Witwe Niedwitz 4 - 15 - 1846 3500
98 Goertz, Heinrich Treul 5 - 25 - 1838 550
99 Kerber, Heinrich Treul 6 - 15 - 1833 550
100 Foht, Jacob Treul - 22 150 1839 800
101 Ewert, Peter Neusass Treul 8 - 3 225 1841 150
102 Janz, Andreas Montau 38 - 4 - 1816 900
103 Franz, Abraham Montau 39 - 4 - 1819 800
104 Wilms, George Gr.Sanskau - 12 - 1841 1200
105 Goertz, Abraham Gr.Sanskau 3 2 2 - 1827 1200
106 Jantz, Andreas Gr.Sanskau 5 1 18 - 1818 2666
107 Kliewer, Heinrich Gr.Sanskau 6 1 18 7 1841 4100
108 Rosenfeldt, Witwe Gr.Sanskau 7 - 18 75 1833 1333
109 Goerz, Abraham Gr.Lubin 16 - 16 - 1815 700
110 Funk, Peter Gr.Lubin 13 1 5 150 1839 3000
111 Goerz, Claas Gr.Lubin 14 1 14 - 1842 4000
112 Bahlau, Witwe Gr.Lubin - - 3 1853 400
113 Jantz, Heinrich Kommerau 9 2 15 - 1831 4000
116 Dirks, Jacob Krusch 8 - 2 - ? 150
117 Franz Kl.Sibsau 2 9 - 1844 3600
118 Geddert, Heinrich Dt.Westphalen 8 2 - - 1813 2333
119 Wedel, Heinrich Neunhuben 1 1 17 - 1833 2666
120 Goerz, Franz Bratwin 24 - 25 - 1815 1666
121 Goerz, Johann Bratwin 14 1 5 - 1807 2666
122 Franz, Heinrich Alt Marsau 3 - 1 - 1812 1500
123 Balzer, Isaak Alt Marsau 4 1 10 - 1822 2000
124 Stobe, Erdmann Ober-Gruppe 6 - 26 - 1843 1341
125 Unruh, Peter Ober-Gruppe 7 - 6 - 1836 800
126 Kopper, Franz Ober-Gruppe 8 1 17 15 1804 3400
127 Kliewer, Franz Ober-Gruppe 13 3 - - 1841 2465
128 Koettler, Jacob Nieder-Gruppe 18 2 2 150 1842 1666
129 Ewert, Stephan Nieder-Gruppe 19 3 7 225 1842 3333
130 Goerz, Johann Nieder-Gruppe 20 4 15 - 1830 2333
131 Dirks, Heinrich Nieder-Gruppe 22 1 28 - 1829 1666
132 Bartel, Heinrich Nieder-Gruppe 23 1 23 - 1842 900
133 Stobe, Abraham Nieder-Gruppe 43 - 3 - 1842 266
134 Ewert, Peter Nieder-Gruppe 14 1 21 15 1839 900
135 Geddert, Peter Kl.Lubin 6 - 5 - 1819 300
136 Bolz, Peter Kl.Lubin 1 2 2 - 1837 3000
137 Bolz, Peter Dragas 1 - 17 - 1837 -
138 Unrau, Johann Dragas 2 2 - - 1805 5666
139 Balzer, Heinrich Dragaas 17 - 18 - 1838 2000
140 Martens, Witwe Dragas 4 - - - 1854 4000
452 Nickel, Peter Neusass Treul 1 - 5 - 1820 110
452 Ewert, Heinrich Kommerau - - 75 1855 30
- Kreis Stuhm ============== - H M R - -
141 Lepp, Abraham Gr.Usnitz - 22 - 1816 2000
142 Hamm, Peter Gr.Usnitz 1 - - 1835 3000
143 Esau Gr.Usnitz 1 10 - 1819 3500
144 Janzen, David Gr.Usnitz - 15 - 1833 1500
145 Pauls, Johann Gr.Usnitz - 4 - 1819 450
146 Unrau, Absalom Gr.Usnitz 1 10 - 1803 5000
147 Sawatzki, Franz Gr.Usnitz - 15 - 1853 2500
148 Stobbe, Abraham Kl.Usnitz 4 12 - 1816 1000
149 Penner, Peter Kl.Usnitz - 2 - 1819 200
150 Ziemens, Martin Kl.Usnitz - 26 - 1819 2200
151 Franzen, Abraham Kl.Usnitz - 22 - 1812 2000
152 Froes, Hermann Rosenkranz - 16 - 1808 1600
153 Goerz, Heinrich Rosenkranz - 24 - 1837 2400
154 Wall, Peter Rosenkranz - 4 - 1819 450
155 Engbrecht, Cornelius Rosenkranz - 2 - 1853 330
156 Goertz, Peter Rosenkrantz - 6 - 1808 400
157 Martens, Abraham Rosenkranz - 2 - 1819 200
158 Flaming, Heinrich Boehnhoff - 6 - 1819 500
159 Penner, Wilhelm Boehnhoff - 3 - 1819 260
160 Funk, Johann Boehnhoff - 2 - 1819 166
161 Ediger, David Boehnhoff - 1 - 1819 100
169 Ediger, Johann Schwweingrube - 5 50 1818 600
170 Wichert, Witwe Schweingrube - 7 177 1819 650
171 Dirks, Johann Schweingrube - 1 - 1819 133
172 Tjahrt, Peter Schweingrube - 3 100 1851 400
173 Penner, Johann Schweingrube - 1 - 1851 33
174 Nickel, Cornelius Schweingrube - 7 - 1852 1200
175 Unrau Schulwiese - 11 - 1819 900
176 Claasen, Abraham Schulwiese - 2 150 1819 300
177 Neumann, Peter Schulwiese - 1 150 ? 266
178 Goertz, Peter Schulwiese - 1 - ? 150
179 Ziemen, Heinrich Schulwiese - 7 150 ? 750
183 Nickel, Franz Montauerweide - 2 - ? 200
184 Stobb, Gerhard Montauerweide - 1 - ? 100
185 Penner, Heinrich Montauerweide - 6 - ? 450
186 Pinkler, Dietrich Montauerweide - 5 - ? 550
187 Kliewer, Peter Montauerweide - 3 - ? 330
188 Ewert, Andreas Montauerweide - 3 - ? 345
189 Janz, Peter Montauerweide - 2 150 ? 300
190 Albrecht, Johann Zieglershuben - 14 100 ? 900
191 Adrian, Peter Zieglershuben - 14 150 ? 930
192 Ridiger, Abraham Zieglershuben - 6 - ? 450
193 Dahl Zieglershuben - 6 - ? 450
194 Epp, Johann Zieglershuben - 8 - ? 1140
195 Goertzen, Peter Zieglershuben - 17 150 ? 2330
196 Foth, Franz Zieglershuben - 1 240 ? 166
197 Peters, Franz Vorwerck Rehhoff - 3 - ? 333
198 Quiring, Cornelius Dorf Rehhoff - 3 - ? 340
202 Regier, Johann Laase 6 3 - - 1803 9666
203 Loepp, Jacob Gr.Usnitz 2 - 22 - 1817 766
204 Ziehms, Martin Gr.Usnitz 1 2 7 52 1817 1000
205 Wall, Isaac Gr.Usnitz 19 1 - - 1843 1666
206 Siemens, Aron Gr.Usnitz 20 - 11 - 1853 1833
207 Claassen, Gerhard Gr.Usnitz 5 1 - - 1845 500
208 Bergen, Witwe Stuhm 56 - 4 250 1833 3500
209 Nickel, Jacob Stuhm 64 - 3 225 1844 3333
210 Nickel, Jacob Kl.Schardau 3 - 15 - 1850 2533
213 Goossen, Michael Zieglershuben - 22 - 1834 1106
453 Harms, Aron Gr.Brodsende 54 - 3 - 1837 266
- Kreis Thorn ============== - H M R - -
1 Adrian, Jacob Kl.Niszewken 1 1 8 - 1816 2300
2 Janz, Peter Kl.Niszewken 4 - 2 - 1825 250
3 Eck, Cornelius Kl.Niszewken 6 1 4 - 1838 2333
4 Bartel, Gerhard Kl.Niszewken 18 1 2 - 1830 1733
5 Bartel, Jacob Kl.Niszewken 20 - 18 150 1823 1333
6 Gerbrandt, Dietrich Kl.Niszewken 27 - 16 - 1834 775
7 Kliewer, Heinrich Kl.Niszewken 28 - 16 - 1839 950
7 Voth, Heinrich Kl.Niszewken 32 - 2 112 1839 300
8 Gerbrandt, Johann Kl.Niszewken 30 - 14 - 1837 750
9 Guhr, Abraham Kl.Niszewken 31 - 5 - 1838 400
10 Balzer, Johann Gr.Niszewken 7 1 19 - 1848 5000
11 Bartel, Jacob Gr.Niszewken 24 1 3 - 1811 2166
12 Block, Gerhard Duliniewo 3 - 2 - 1834 333
13 Nickel, Johann Duliniewo 5 - 5 - 1816 350
14 Janz, Heinrich Duliniewo 7 - 10 - 1834 700
Return to the
Mennonite Genealogy
Prussian Mennonite Genealogical Resource Page